other القای آسیبهای کروموزومی در لنفوسیتها ناشی از تزریق مواد حاجب آزمونهای پرتوشناسی بین رشته ای ( مدیریت آموزشی، تحقیقات آموزشی، آموزش پزشکی ) Interdisciplinary (Educational Management, Educational research, Statistics, Medical education پژوهشی Original <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:b nazanin;">مواد حاجب ید دار به طور گسترده ای در آزمون های پرتونگاری به منظور افزایش کیفیت تصاویر و تشخیص الگوهای پاتولوژیک مورد استفاده قرار می گیرند. از آنجا که این مواد از انواع گوناگونی برخوردار هستند و ممکن است در برخی از سیستم های حساس بدن ایجاد سمیت سلولی و یا ژنوتوکسیسیتی نمایند. در این مطالعه دو ترکیب اوروگرافین ۷۶ درصد و تلبریکس ۳۸ که استفاده از آنها در آزمون های پرتونگاری بسیار متداول است، مورد بررسی قرار گرفتند.</span><br> <span style="font-family:b nazanin;">در تحقیق حاضر به کمک روش آنالیز، کروموزوم های متافازی و با دو مرحله نمونه گیری خونی (قبل و ۳۰ دقیقه بعد از تزریق کامل ماده کنتراست) از ۳۰ بیمار واجد شرایط که تحت آزمون توموگرافی کامپیوتری مغز با تزریق مواد حاجب اور و گرافین ۷۶ درصد و تلبریکس واقع شدند (۱۵ بیمار برای هر ماده حاجب) آثار سیتوژنتیک مواد مذکور مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. هم چنین به منظور بررسی آثار سیتوژنتیک ناشی از پرتوگیری بیماران بر لنفوسیت ها، از ۵ بیمار دیگر که تحت آزمون توموگرافی کامپیوتری ساده مغز واقع گردیدند نیز در دو مرحله قبل و بعد از آزمون نمونه گیری شید بررسی ها نشان داد که هر دو ماده حاجب مذکور قادر به القای آسیب های کروموزومی می باشند (۰/۰۵></span><span dir="LTR">P</span><span style="font-family:b nazanin;">). اوروگرافین ۷۶درصد توانایی بیشتری در القای آسیب های کروموزومی نسبت به تلبریکس ۳۸ نشان داد. اگرچه این اختلاف توان از نظر آماری معنی دار نبود. هم چنین در این میان پرتوگیری بیماران نقشی در ایجاد آسیب ها نداشته است. علت ایجاد آسیب های کروموزومی را باید در ساختار شیمیایی مواد حاجب جستجو کرد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span dir="LTR">The iodinated radiopaques are widely used in radiologicals procedures for their higher quality and for better pathological diagnosis. Since they are numerous and can lead to cellular toxicity and/or genotoxicity, this study was carried out to investigate the efficacy of two routine compounds, that is, urographin 76% and telbrix 38.</span><br> <span dir="LTR">For this purpose, the metaphasic chromosomes of 30 patients undergoing brain computerized tumography by urographin 76% (n = 15) and telbrix 38% (n = 15) at two stages (before and 30 min after the injection of contrast medium) were prepared. Then, the cytogenetic effect of the procedure on lymphocytes was analyzed. In addition, the same protocol was used for 15 patients undergoing simple brain computerized tomography.</span><br> The results showed that both contrast mediums are able to induce chromosomal damages (P<0.05). In this regard, urographin had more ability in damage induction than telbrix 38, although this difference was not significant. Meanwhile, the radiological procedure itself did not had any effect if induction of damage. The chromosomal damages may be as a result of some structural changes.</div> مواد حاجب, منومرهای یونی, آسیب های کروموزومی, لنفوسیت ها, اوروگرافین, ۷۶ درصد, تلبریکس ۳۸ Contrast Mediums, Ionic Monomers, Chromosomal Damages, Lymphocytes, Urographin 76%, Telbrix 38 279 286 http://pejouhesh.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3973-439&slc_lang=other&sid=1 Hossein Mazdarani حسین مزدارانی 100319475328460020294 100319475328460020294 Yes Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Shahram Fadaie شهرام فدایی 100319475328460020295 100319475328460020295 No .School of Medicine, Shaheed Bcheshti Univ. Med. Sci,Iran دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی،تهران،ایران.