fa مقایسه میزان خستگی، کمیت و کیفیت خواب در نوبت کاران پیر و جوان بین رشته ای ( مدیریت آموزشی، تحقیقات آموزشی، آموزش پزشکی ) Interdisciplinary (Educational Management, Educational research, Statistics, Medical education پژوهشی Original سابقه و هدف: تردیدی نیست که نوبت کاری باعث ایجاد خستگی می شود و اثرات منفی نوبت کاری در افراد مسن تر شیوع بیشتری دارد. از طرفی برخی عوامل موجود در محیط کار نیز در ایجاد خستگی موثر شناخته شده اند. هدف از این مطالعه بررسی امکان تأثیر توأم نوبت کاری، عوامل زیان آور محیط کار و سن در ایجاد خستگی ناشی از کار است. روش بررسی: این مطالعه به روش میدانی (field study) و با استفاده از پرسش نامه بر روی ۲۰۱ نوبت کار شاغل در یک کارخانه تولید مواد شیمیایی در کشور فرانسه اجرا گردید. افراد نمونه به روش نمونه در دسترس انتخاب و به دو گروه سنی 40 > سال و 40 < سال تقسیم شدند. یافته ها: مواجهه شغلی با مواد شیمیایی، حرارت، ارتعاش، روشنایی، عوامل ارگونومیکی و روانی- اجتماعی در ایجاد خستگی ارتباط معنی داری نداشت. گروه سنی بالاتر و افراد مواجه با سروصدا شکایت بیشتری از خستگی داشتند ( ۰/۰۱ P< در هر دو مورد). کمیت خواب به زمان کار وابسته بود، بطوری که طولانی ترین ساعات خواب مربوط به نوبتِ عصر و کوتاه ترین مربوط به نوبتِ صبح بود (۰/۰۱P< در هر دو مورد). بین دو گروه سنی از نظر میزان ساعات خواب بر حسب شیفت اختلاف معنی داری مشاهده شد. گروه سنی بالاتر در نوبتِ صبح بیشتر (۰/۰۵ P<) و در نوبتِ شب کمتر ( ۰/۰۰۱ P<) از همکاران جوان خود می خوابیدند. در صورت مواجهه با سروصدای شغلی، مقدار خواب شب کاران 40 < سال کاهش مضاعفی یافت ( ۰/۰۱ P<). نتیجه گیری: یافته های این تحقیق نشان می دهد که توانایی افراد در تطبیق با نوبت کاری، به ویژه شب کاری، با افزایش سن کاهش می یابد و این کاهش در صورت مواجهه با سروصدا تشدید می شود. . Background: It is well known that shift work produces fatigue. This effect is enhanced in seniors and could be potentiated by physical and psychosocial job demands. The aim of this study was to investigate the combined effects of work-related risk factors, age and shift work on fatigue. Materials and methods: The field study was performed based on a questionnaire about sleep characteristics, environmental work-place exposure and fatigue level. Objective noise exposure was also measured. The samples were composed of 201 shift workers of a chemical industry in France. They were divided into two age groups (<40 and >40 years). Results: No significant effect of temperature, vibration, chemical agents, ergonomics and psychosocial factors was found on fatigue. However, noise exposure resulted in an increase in subjective fatigue (P<0.0001). Older shift workers reported more fatigue than the younger ones (P<0.01). Concerning sleep characteristics, sleep duration progressively decreased from evening to morning shifts, night shift being intermediate (P<0.01). Older shift workers reported more sleep fragmentation (P<0.01), longer sleep duration in the morning shifts (P<0.05) and lesser in the night shifts (P<0.001). Combined effects of noise exposure and age were observed on sleep quality of night workers (P<0.01). Conclusions: Older workers are less able to adjust to night work especially if they work in the noisy environments. نوبت کاری، سن، سروصدا، خواب، خستگی ناشی از کار Noise exposure; Shift work; Age; Sleep; Work-related fatigue. 135 139 http://pejouhesh.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-410&slc_lang=fa&sid=1 Saremi M مهناز صارمی email: saremim@yahoo.com) 10031947532846003857 10031947532846003857 Yes Khani Jazani R دکتر رضا خانی جزنی 10031947532846003858 10031947532846003858 No Tassi P دکتر پاتریسیا تاسی 10031947532846003859 10031947532846003859 No