fa آراء و نظرات علی بن عباس اهوازی پزشک نامدار فرهنگ و تمدن اسلام بین رشته ای ( مدیریت آموزشی، تحقیقات آموزشی، آموزش پزشکی ) Interdisciplinary (Educational Management, Educational research, Statistics, Medical education مروری Review چکیده سابقه و هدف: ابوالحسن علی بن عباس اهوازی از پزشکان برجسته قرن چهارم هجری بوده که در غرب به هالی عباس مشهور است. وی در شهر اهواز جنوب غربی ایران نزدیک جندی شاپور به دنیا آمد. اهوازی بر اساس مشاهدات علمی خود کتاب کامل الصناعه الطبیه معروف به الملکی را که از ارکان منابع طبی است تالیف نمود که رهگشای بسیاری از دانشمندان بعد خود گردید. وی در سال 384 هجری (994 میلادی) وفات یافت. روش بررسی: پژوهش حاضر یک مطالعه مروری می باشد که درآن سعی شده است تا از طریق جستجوی دستی و الکترونیکی با استفاده از کلید واژه‌های مناسب در سایت‌های اینترنتی و سایر سایت‌های معتبر به سوال محوری پژوهش که همان بررسی نقش اهوازی در تاریخ پزشکی می‌باشد، پاسخ داده شود. یافته‌ها: بر اساس بررسی متون، اهوازی انسانی سخت کوش بود که در عرصه پزشکی درمان‌ها و معیارهای تشخیصی جدیدی را پیشنهاد نموده است. وی از پیروان اصلی مکتب بقراط بوده و نظریات وی تاثیر مهمی بر روی ابن سینا داشت. هالی عباس در زمینه چشم پزشکی، جراحی و ابزار آلات آن، اعصاب، سرطان، تنظیم خانواده، قلب و ساختمان آن، ساختار عروق و بسیاری از موضوعات پزشکی دیگر نظریات معتبری ارایه نمود که در عرصه تاریخ پزشکی راهگشای سایر پزشکان بوده و نظریات وی تا حدود زیادی با علم امروز هم‌خوان می‌باشد. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های مطالعه حاضر، اهوازی از جمله پزشکان برجسته‌ای بوده که خدمت به سزایی به طب اسلامی و دنیای پزشکی کرده است. وی توانسته است خلاصه‌ای از عقاید و افکار طبی دوران خودش را با وضوح کامل و تجویزهای دارویی بیان دارد که مطابقت زیادی با علم کنونی داشته است و از جمله افتخارات طب سنتی و هویت پزشکی ایرانی می‌باشد. واژگان کلیدی: علی بن عباس اهوازی، فن کامل پزشکی، تاریخ پزشکی. Abstract Background: Abol-Hasan Ali ibn Abbas Ahvazi, the leading physician of the fourth century AH is known as Hali Abbas in the West. He was born in the city of Ahvaz a near Jundishapur in southwestern Iran. His complete book Alsnah Altabie known as Almaleki is the fundamental basis of medical resources based on scientific observations, which has guided many later scientists. He died in 384 AH (994 AD). Materials and Methods: This review discusses the role of Ahvazi in medical history. We conducted manual and electronic search using appropriate keywords on reputable websites that dealt with Hali Abbas. Results: Based on the literature review conducted, we found that Ahvazi, who was a painstaking scientist in the field of medicine proposed new diagnostic criteria and medical treatments about different ailments. He followed the main school of Hippocrates and he has had an important influence on Avicenna. Hali Abbas has done extensive studies in the fields of ophthalmology, the nervous system, cancer, family planning, the heart and its structures, the structure of vessels, surgical tools and other medical issues. He has proposed valid theories that guide other practitioners in the field of medicine and his views are largely consistent with current science. Conclusion: Based on the findings of this study Ahvazi was a prominent physician who rendered great service to Islamic medicine and the medical world on the whole. He has expressed his theories with clarity that are consistent with current science he is a credit to the identity of Iran in traditional medicine. Keywords: Ali Ibn Abbas Ahvazi, Full medical technology, Medical history. واژگان کلیدی: علی بن عباس اهوازی، فن کامل پزشکی، تاریخ پزشکی. Keywords: Ali Ibn Abbas Ahvazi, Full medical technology, Medical history. 125 138 http://pejouhesh.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-567&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Changizi Ashtiyani سعید چنگیزی آشتیانی ashtiyani@sums.ac.ir 10031947532846005871 10031947532846005871 Yes Department of Physiology, Faculty of paramedicine, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه فیزیولوژی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک Mohsen Shamsi محسن شمسی 10031947532846005872 10031947532846005872 No Department of Public Health, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک Kobra Kabirinia کبری کبیری‌نی 10031947532846005873 10031947532846005873 No BS of Nursing, Committee of Student Research, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran کارشناس پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی اراک Seyed TMahmod Tabatabaei سید محمود طباطبایی 10031947532846005874 10031947532846005874 No Medical Ethics and History of Medicine Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران‎